Piesza trasa: od Plac św. Marka do Kościół San Bartolomeo. Przystanki: 80.
Przystanki
- Plac św. Marka
To jedyne miejsce w Wenecji nazywane „Piazza” — wszystkie inne to campo (weneckie place) — bo jedynym chciało być także w nazwie.
- Wieża Zegarowa w Wenecji
W 1493 roku Senato Republiki Weneckiej uznał, że Wenecja zasługuje na nowy zegar: stary, w niszy Bazyliki św. Marka, nie miał nawet tarczy, a godziny słychać było tylko słuchem, przy biciu dzwonu.
- Staruszka z moździerzem
15 czerwca 1310 roku Wenecja omal nie zmieniła pana.
- Merceria dell'Orologio
Ostatni odcinek Marzarii — handlowego kręgosłupa łączącego Rialto z Placem św. Marka — to Merceria dell’Orologio: zaczyna się pod łukiem Wieży Zegarowej, monumentalną bramą placu, a kończy na Campo San Zulian.
- Campo San Zulian
Mały plac, zawsze pełen przechodniów, w połowie Mercerii między Placem św. Marka a Rialto: Campo San Zulian (plac) zawdzięcza nazwę kościołowi, który stoi pośrodku i oddziela go od placyku o tej samej nazwie.
- Chiesa di San Giuliano
Na Mercerii, o kilka kroków od Arco dell’Orologio, San Giuliano — San Zulian po wenecku — to kościół o prastarej fundacji: kronika, którą spisał doża Andrea Dandolo (doża to wybierany władca Republiki Weneckiej), kładzie ją na 832 rok — inni chcą ją widzieć założoną około 829 roku przez Giovanniego Marturia, który rządził państwem, gdy doża Partecipazio był na wygnaniu — a pierwszy pewny dokument pochodzi z 1061 roku; poświęcony męczennikowi Julianowi z Tebaidy, był kościołem plebańskim książęcego kleru św. Marka do 1804 roku.
- Merceria San Zulian
Merceria di San Giuliano — Marzaria San Zulian — to środkowy odcinek między Campo San Zulian a Ponte dei Bareteri: prosty odcinek bez bocznych calle (wąskich weneckich uliczek), z nieprzerwanym rzędem witryn.
- Casino Venier
Pod numerem 4939 przy Mercerie, za Ponte dei Baretteri, zwyczajne, niepozorne drzwi nad Sotoportico delle Acque (przejściem pod budynkiem) skrywają jeden z najlepiej zachowanych klejnotów XVIII-wiecznej Wenecji: Casino Venier, prywatny salon gier prokuratora Federico Veniera, powierzony jego żonie Elenie Priuli, wykształconej i wytwornej damie.
- Mercerie di Venezia
Mercerie — wenecka „Marzaria” — to najbardziej ruchliwa i typowa ulica miasta: przez wieki była najszybszą drogą łączącą Plac św. Marka z Rialto, dwa żywe centra Republiki Weneckiej, podzieloną na trzy odcinki: dell’Orologio, di San Giuliano i di San Salvatore.
- Calle dei Stagneri
Krótka handlowa calle (wąska wenecka uliczka) w dzielnicy San Marco, między Mercerie a Campo de la Fava, kilka kroków od Campo San Bartolomeo.
- Palazzo Giustinian-Faccanon
Dwa kroki od Most Rialto, nad rio della Fava (wenecki kanał), wychodzi jeden z najokazalszych gotyków Wenecji: Palazzo Giustinian-Faccanon — uważaj na nazwiska, bo domów Giustinianów miasto liczy sporo, od „Vescovi” w Dorsoduro po Ca’ Giustinian przy hotelu Europa — wzniesiony w drugiej połowie XV wieku, gdy Calendarowie kończyli budowę Pałacu Dożów.
- Palazzo Gussoni (Rio della Fava)
Z Ponte della Fava, na lewym brzegu kanału (rio), przegląda się w wodzie jedna z najelegantszych renesansowych fasad Wenecji: Palazzo Gussoni, zwany też Algarotti, budowla z końca XV wieku przypisywana Pietrowi Lombardowi i jego szkole.
- Kościół Santa Maria della Fava
O dwa kroki od Mostu Rialto, na małym campo (plac) o tej samej nazwie, kościół Santa Maria della Fava kryje jeden z najbardziej eleganckich salonów weneckiego XVIII wieku.
- Kościół San Lio
Na małym campo (weneckim placu) w połowie drogi między Rialto a San Zaccaria wznosi się San Lio, jeden z najstarszych kościołów Wenecji: ufundowała go w IX wieku rodzina Badoer, poświęcając świętej Katarzynie, a w 1054 roku został nazwany imieniem papieża Leona IX — po wenecku San Lio — który na soborze rzymskim bronił sprawy patriarchatu w Grado przeciw patriarsze z Akweleji Gotebaldowi — i który, przybywszy do Wenecji, nadał przywileje bazylice dożów i innym kościołom.
- Calle Carminati
Krótka calle (wąska wenecka uliczka), która odchodzi od Campo San Lio, w sestiere Castello (dzielnica; Wenecja ma sześć), obok kościoła San Lio, i biegnie na północ aż do Rio del Piombo, gdzie Ponte del Pistor łączy ją z Calle del Pistor.
- Ponte e Calle del Pistor
Ponte e Calle del Pistor (wąska wenecka uliczka) biorą nazwę od warsztatu pistor (piekarz, sprzedawca chleba; w dialekcie prestinaio), który niegdyś stał u stóp mostu, przy San Lio. Most, kamienny z żelaznymi balustradami w meandry i kręgi, przerzucony jest nad rio del Piombo (wenecki kanał) — które w XVI wieku zwało się jeszcze del Brusa Piombo, od odlewnika ołowiu (brusapiombo), który tam siedział, a w nekrologach sanitarnych figuruje pewna Pasqueta, córka niejakiego Domenega brusapiombo, zmarła w 1559 roku — łącząc Calle Carminati z Calle del Pistor, między parafią San Lio a parafią Santa Marina; niedawna cukiernia przyniosła mu też miano „ponte de le Paste”.
- Corte del Fontego
Sottoportico (przejście pod budynkiem) w boku Corte dei Specchieri wprowadza w jeden z najstarszych i najmniej zmienionych zakątków dzielnicy: Corte del Fontego — zwaną też Ca’ Quartier, od pałacu, który kupcy jedwabni Quartieri wybudowali tu w 2. połowie XIV wieku — zamknięty dziedzińczyk, gdzie przetrwały późnogotyckie budowle z XIV–XV wieku: łuki, niskie portyki, rysunek Wenecji dziedzińców, która gdzie indziej zniknęła.
- Calle Scaletta
Sotoportego (przejście pod budynkiem) i wąska calle (wąska wenecka uliczka) w sercu Santa Marina, dwa kroki od Milion.
- Campo di Santa Marina
Campo Santa Marina to jeden z najspokojniejszych placów sestiere Castello (dzielnicy), salonik kolorowych domów, stolików i vera da pozzo (cembrowiny studni), kilka kroków od Miracoli i Rialto.
- Ponte del Cristo
Między Campo Santa Marina (campo — plac) a Calle del Cristo (calle — wąska wenecka uliczka) Ponte del Cristo przerzuca się nad rio di Santa Marina (rio — wenecki kanał) w jednym z najbardziej malowniczych zbiegów Castello, gdzie trzy kanały spotykają się pod grupą dawnych pałaców.
- Palazzo Marcello-Pindemonte-Papadopoli
Na rogu, u zbiegu rii (weneckich kanałów) przy Santa Marina, wielki Palazzo Marcello-Pindemonte-Papadopoli skrywa trzy stulecia historii patrycjuszowskiej pod potrójnym nazwiskiem.
- Fondamenta Sanudo (dawniej delle Erbe)
Między Miracoli a San Canciano ta krótka fondamenta nazywa się Sanudo, lecz przez wieki była „delle Erbe”, od stazi (kramów), gdzie sprzedawano warzywa.
- Palazzo Soranzo Van Axel Barozzi
Na rogu Rio della Panada i Rio di San Canciano, w głębi Fondamenta Sanudo, Palazzo Soranzo-Van Axel jest jedną z najokazalszych ostrołukowych budowli Wenecji — a jednak umykał przewodnikom aż do XIX wieku.
- Calle Castelli
Cicha calle (wąska wenecka uliczka) w dzielnicy Castello, za Campo dei Miracoli, nosi imię rodziny, która wenecka nawet nie była.
- Kościół Santa Maria dei Miracoli
Na małym, kameralnym campo (weneckim placu) między dwoma odnogami rio dei Miracoli (weneckiego kanału) otwiera się jeden z najczystszych klejnotów weneckiego renesansu: kościół Santa Maria dei Miracoli, pokryty wielobarwnymi marmurami jak szkatułka.
- Ponte dei Miracoli
Ponte dei Miracoli łączy Calle dei Miracoli (wąską wenecką uliczkę) z Campo (placem) o tej samej nazwie, nad rio (weneckim kanałem), który przedłuża rio di San Lio aż do rio di Ca’ Widmann, w miejscu gdzie woda obmywa bok kościoła Santa Maria dei Miracoli.
- Calle dei Miracoli
Wszyscy biegną do kościoła dei Miracoli, szkatułki z marmuru Lombardów — ale cud zaczął się tutaj, w tej calle (wąska wenecka uliczka), wąskiej między campo (plac) a Santa Maria Nova.
- Campo di Santa Maria Nuova
Tuż za kościołem dei Miracoli otwiera się Campo Santa Maria Nuova, jasny, codzienny wygon Cannaregio, strzegący pewnej nieobecności: stał tu prastary kościół parafialny Santa Maria Nova, według tradycji założony w 971 roku, wielokrotnie przebudowywany i rozebrany w 1852 roku — pozostały po nim rysunki Visentiniego i dzieła rozproszone po muzeach.
- Palazzo Bembo-Boldù
Na wschodnim skraju Campo Santa Maria Nuova wznosi się Palazzo Bembo-Boldù, surowa XV-wieczna budowla we wczesnym stylu gotyckim.
- Palazzo Widmann-Foscari
Z Ponte Widmann widać XVII-wieczną fasadę Palazzo Widmann-Foscari, wychodzącą na rio di San Canciano, zwane tu też rio de Ca’ Widmann.
- Palazzo Loredan ai Miracoli
U stóp Ponte Widmann, na narożniku nad rio płynącym za Santa Maria dei Miracoli, wychodzi Palazzo Loredan, XVI-wieczny budynek z pięknym portalem wejściowym pod numerem 6059.
- Sottoportico del Magazen
Kilka kroków od Santa Maria dei Miracoli, u stóp Ponte Widmann, to przejście na Cannaregio biegnie pod domami aż do Fondamenta Widmann, między pałacem bogatych kupców z Karyntii a Ponte del Piovan.
- Ponte del Piovan (del Volto)
Mały most z cegły i kamienia nad rio de Ca’ Widmann — odcinkiem rio di San Canciano, który Wenecjanie nazywają od dominującego nad nim pałacu — między Fondamenta del Piovan a Calle Larga Giacinto Gallina, za campo Santa Maria Nova, o dwa kroki od kościoła Miracoli.
- Calle Larga Giacinto Gallina
Jedna z najszerszych ulic sestiere (dzielnica, Wenecja ma sześć) biegnie od Campo Santa Maria Nova (wenecki plac) ku Campo Santi Giovanni e Paolo: to Calle Larga Giacinto Gallina (wąska wenecka uliczka), poświęcona weneckiemu komediopisarzowi, który w XIX wieku podjął dziedzictwo Goldoniego.
- Ponte Panada
Kamienny Ponte Panada z ceglanymi barierkami — odrestaurowany w 1996 roku — przerzucony jest nad rio o tej samej nazwie (weneckim kanałem), między Calle del Piovan a Calle Larga Giacinto Gallina, na dawnej granicy parafii San Canciano i Santa Maria Nova.
- Calle della Testa
Calle (wąska wenecka uliczka) w sestiere (dzielnicy, Wenecja ma sześć) Castello, na granicy z Cannaregio, tuż przy Santi Giovanni e Paolo i Scuola Grande di San Marco (wielkim weneckim bractwie): długa, prawie prosta ulica, zaczynająca się od Calle delle Erbe i wychodząca w stronę Fondamente Nove, usiana herbami z kamienia istryjskiego wmurowanymi w domy.
- Casa Grifalconi
Przy Calle della Testa, kilka kroków od campo San Zanipolo (placu), wielki gotycki portal z XIV wieku prowadzi do sottoportico (przejścia pod budynkiem), a dalej na jeden z najpiękniejszych dziedzińców w Wenecji.
- Ponte del Cavallo
Nad Rio dei Mendicanti, u wylotu Campo Santi Giovanni e Paolo — na granicy Cannaregio i Castello — stoi most z kamienia i cegły, z ceglanymi poręczami i dwoma maszkaronami z każdej strony.
- Monumento al Colleoni
Campo Santi Giovanni e Paolo — dla wenecjan „San Zanipolo” — to po Placu świętego Marka najbardziej monumentalne campo (plac) miasta: tędy przechodziły kondukty dożów (wybieranych władców Republiki Weneckiej) i dostojników na uroczystości żałobne w wielkim kościele, i tu zbierał się tłum na uroczyste ceremonie, jak wtedy, gdy w 1782 roku papież Pius VI błogosławił z loggii wzniesionej przy Scuola di San Marco (weneckim bractwie scuola).
- Scuola Grande di San Marco
Przy Campo Santi Giovanni e Paolo stoi najbardziej rzymska z renesansowych fasad Wenecji: fasada Scuola Grande di San Marco.
- Basilica dei Santi Giovanni e Paolo
San Zanipolo to nie tylko wielki gotycki kościół: to miejsce, w którym Wenecja wystawiła na scenę własną pamięć polityczną.
- Fondamenta dei Mendicanti
Fondamenta (nabrzeże) biegnące wzdłuż rio za bractwem scuola Grande di San Marco to jeden z najbardziej intensywnych brzegów wodnych Wenecji: z jednej strony wielki kompleks dawnego szpitala żebraków — dziś Ospedale Civile (Szpital Miejski), gdzie wenecjanie rodzą się i leczą od 2 wieków — z drugiej, niespodziewanie, 2 squeri (warsztaty gondoli), stocznie, gdzie gondole wciąż się buduje i naprawia, a zapach drewna i smoły dociera aż na most.
- Chiesa di San Lazzaro dei Mendicanti
Nad rio (weneckim kanałem), od którego wzięła nazwę, za Scuola Grande di San Marco (weneckim bractwem), stoi kościół San Lazzaro dei Mendicanti.
- Palazzo Merati
U stóp Ponte dei Mendicanti, gdzie rio otwiera się na północną lagunę, Palazzo Merati ciągnie swoją fasadę wzdłuż Fondamenta Nuove, wybrukowanych w 1589 roku za doży Pasqualego Cicogni: XVII-wieczny kompleks bliźniaczych budynków połączonych łącznikami, kupiony przez Meratich w 1690 roku.
- Fondamente Nuove
Fondamente Nove — w najstarszej nazwie Fondamente Nuove — to promenada wyznaczająca północną granicę Wenecji.
- Chiesa di Santa Maria del Pianto
Na samym końcu Fondamente Nove, skąd Wenecja spogląda ku północnym wyspom, wysoki mur skrywa jeden z najbardziej niezwykłych kościołów miasta.
- Palazzo Corniani Algarotti
Między Fondamenta Nuove (nabrzeżem) a Calle Larga dei Boteri (wąską wenecką uliczką), w ludowym Cannaregio patrzącym w stronę Murano, Palazzo Corniani Algarotti to XVI-wieczna rezydencja, która sławę zawdzięcza niezwykłemu lokatorowi: Francescowi Algarottiemu, pisarzowi i krytykowi sztuki, który wniósł Newtona do salonów, a weneckie arcydzieła do zbiorów królów.
- Palazzo Donà
Na Fondamente Nuove (nabrzeżu), długim północnym brzegu otwartym na lagunę, wyróżnia się surowa fasada Palazzo Donà dalle Rose: gładkie boniowanie z kamienia istryjskiego, ostrołukowy portal i za progiem nieoczekiwany skarb – 2 kolosalne fanò (rufowe latarnie ze złoconego drewna), które według tradycji pochodzą z galery Donà spod Lepanto.
- Calle delle Tre Croci
Trzy krzyże w nazwie, jeden w rzeczywistości — a może nawet ten nie: ta calle (wąska wenecka uliczka) w Cannaregio schodzi z Fondamente Nuove w stronę San Canciano, w starej contrada Birri, która nie była rodziną, lecz kanałem: Biria, może zniekształcenie Bierum, ciek wodny poruszający młyny, pogrzebany dziś pod Rio terà dei Birri (zasypanym kanałem, dziś ulicą).
- Calle dei Botteri
Na tej calle w Cannaregio (wąska wenecka uliczka), na ostatnim skraju Wenecji z XVI wieku, stał dom, w którym Tycjan Vecellio przeżył czterdzieści pięć lat i zmarł w 1576 roku — lecz nazwa ulicy jest starsza od malarza i opowiada o innym świecie: o boteri (bednarze), mistrzach, którzy budowali beczki, kadzie i butle na wino i oliwę dla całego miasta.
- Dom Tycjana
Między Campo del Tiziano a Calle dei Botteri w Cannaregio, na skrajnym północnym obrzeżu szesnastowiecznej Wenecji, stoi dom, w którym Tycjan Vecellio mieszkał czterdzieści pięć lat, od 1531 roku aż do śmierci w 1576.
- Calle della Pietà
Calle de la Pietà (wąska wenecka uliczka) przecina contrada (okręg parafialny) dei Birri, tuż na północ od San Canciano, aż do rio o tej samej nazwie i do ponte drio la Pietà.
- Corte e Ramo della Carità
Uwaga na nazwę: ta Carità to nie ta z Accademii, w Dorsoduro, lecz corte (dziedziniec) i ramo (wąska uliczka) w Birri, w parafii San Canciano, kilka kroków od Campo di Tiziano.
- Calle dei Cordoni
Zaułek w sestiere Cannaregio (dzielnicy — Wenecja ma sześć), w contrada (okręgu parafialnym) San Canciano in Birri, w ludowej dzielnicy ciągnącej się między campo Tiziano, corte della Carità i corte Battagia, ku rio dei Santi Apostoli (weneckiemu kanałowi).
- Calle dei Volti
W labiryncie wąskich uliczek za Campo dei Gesuiti (weneckim placem) nazwa nie pochodzi od rodziny ani zawodu.
- Calle del Fumo
Ukryta w sercu Biri, między San Canciano a Fondamente Nove, ta calle (wąska wenecka uliczka) zawdzięcza nazwę brudnemu i cennemu przemysłowi: wytwórni sadzy (nerofumo), czarnego i tłustego proszku, który zbierano, spalając substancje bogate w węgiel.
- Campiello del Pestrin
Poczujesz się, jakbyś się zgubił, i właśnie o to chodzi: Campiello del Pestrin (placyk) to skrawek ciszy ukryty w labiryncie Cannaregio, dwa kroki od Fondamenta Nove (nadbrzeże).
- Calle Varisco
Calle Varisco może się pochwalić rekordem: ma zaledwie 53 centymetry szerokości i jest najwęższą calle (wąską wenecką uliczką) w Wenecji, a także jedną z najwęższych w Europie.
- Calle Bardi
Calletta (wąska wenecka uliczka) w sestiere (dzielnicy, Wenecja ma sześć) Cannaregio, w contrada San Canciano: prawdziwy labirynt uliczek, które stare dokumenty nazywają „in Birri”, od kanału Biria, który niegdyś przecinał okolicę.
- Ponte Ramo e Calle Noris
Most, calle (wąska wenecka uliczka) i ramo (boczna uliczka) noszą tu to samo nazwisko, w Birri, contrada (okręgu parafialnym) za San Canciano.
- Calle Campiello Crosetta
Calle (wąska wenecka uliczka) i campiello (mały plac) w sestiere Cannaregio (dzielnicy — Wenecja ma sześć), w contrada (okręgu parafialnym) San Canciano, w labiryncie ludowych uliczek ciągnącym się między calle dei Bardi, calle del Campaniel i corte Battagia, tuż przy rio dei Santi Apostoli (weneckim kanale).
- Calle del Campaniel
Calletta w sestiere (dzielnicy — Wenecja ma sześć) Cannaregio, która prowadzi do campiello (placyku) San Canciano, dziś nazwanego imieniem Bruna Crovata, oraz do kościoła o tej samej nazwie.
- Chiesa di San Canciano
W cichym sercu swojego campiello (placyk) w Cannaregio, San Canciano strzeże pamięci uchodźców z Akwilei, uciekających przed najazdami: poświęcony braciom męczennikom Kancjuszowi, Kancjanowi i Kancjanilli oraz ich nauczycielowi Proto, zabitym w 304 roku, został według tradycji założony w 864 roku i konsekrowany 20 maja 1351 roku przez biskupa Jesolo.
- Ponte di San Canciano
13 stopni z Campo di San Canciano i 7 w stronę Calle della Malvasia: most San Canciano w Cannaregio przechodzi nad rio dei Santi Apostoli (weneckim kanałem), opierając podstawę w parterze pałacu, gdzie dwa stare żelazne haki czekają na rękę przechodniów — dotknięcie ich przynosi szczęście, przysięga tradycja.
- Campiello Flaminio Corner
Piazzetta w Cannaregio, która nie narodziła się ze starego campo (plac): Campiello (placyk) Flaminio Corner otwarto w 1863 roku, wyburzając blok domów, w ramach budowy długiej na pół wieku, która wydrążyła Strada Nova, ciąg łączący dziś dworzec z Rialto.
- Ponte San Giovanni Crisostomo
Kamienny most z szerokimi stopniami i żelazną balustradą przerzucono nad rio (weneckim kanałem) di San Giovanni Crisostomo.
- Campo San Giovanni Crisostomo
Jeden z najmniejszych campo (placów) Wenecji, wciśnięty między kościół a domy za Rialto: Campo San Giovanni Crisostomo to niewiele więcej niż dziedziniec kościoła Codussiego, tak wąski, że fasady nie da się obejrzeć z przodu.
- kościół San Giovanni Crisostomo
Parę kroków od Rialto, na małym campo (plac), które otwiera się między Strada Nova a San Bortolomio, San Giovanni Crisostomo to zwarta perła weneckiego renesansu: wzniesiony w 1080 roku jako Santa Cecilia i zniszczony w wielkim pożarze z 1475 roku — tym samym, który spalił dom Polów w pobliskim Corte del Milion — został odbudowany od 1495 roku według projektu Maura Codussiego, a nowy tytuł zawdzięcza rzadkiej relikwii Jana Chryzostoma, patriarchy Konstantynopola zwanego „złotoustym” za swoje kaznodziejstwo, przywiezionej do laguny ze Wschodu; to jego ostatnie dzieło, ukończone przez syna Domenica około 1525 roku.
- Calle del Cagnoletto
Tuż za kościołem San Giovanni Crisostomo otwiera się ta calle (wąska wenecka uliczka), „szeroka” jak na weneckie standardy, która nosi imię z marynarskiej legendy.
- Calle e Corte Morosini
Ciemne wąskie wejście, a potem niespodzianka: jeden z najlepiej zachowanych średniowiecznych dziedzińców Wenecji, dwa kroki od tłumu Rialto, a cichy jak krużganek.
- Teatro Malibran
Teatro Malibran to najstarszy działający teatr Wenecji: bracia Grimani wznieśli go od 1674 roku i otworzyli w karnawale 1678 pod nazwą Teatro San Giovanni Grisostomo, na popiołach domów Polów zniszczonych wielkim pożarem 1597 roku — a na zewnętrznej elewacji wciąż przetrwały wenecko-bizantyjskie wielkie łuki tamtego zaginionego świata.
- Case dei Polo (Corte Seconda del Milion)
Za sotoportego del Milion (przejście pod budynkiem) otwiera się jedno z najbardziej skrytych podwórek Wenecji: stały tu domy Polów, rodziny kupieckiej, która dała miastu jego najsłynniejszego podróżnika.
- Palazzo Bragadin Carabba
Nad Rio di San Lio (rio — wenecki kanał), między Ponte del Teatro a Campo Santa Marina (campo — plac), wznosi się jedna z najlepiej zachowanych późnogotyckich fasad w Wenecji: quadrifora (poczwórne okno) z herbem i marmurowymi głowami rodziny Bragadinów oraz boniowany portal, podpisany przez Michele Sanmichelego w 1542 roku, renesansowa wstawka celowo kontrastująca z gotyckim wdziękiem okien.
- Fondamenta del Dose
Fondamenta del Dose biegnie wzdłuż rio di Santa Marina (weneckiego kanału), w sestiere Castello (dzielnicy — Wenecja ma sześć), między Campo Santa Marina a Santa Maria Formosa: to spokojny kanał, zamknięty między wysokimi domami i kamiennymi mostami.
- Calle del Paradiso
Kilka kroków od San Lio wchodzisz w zakątek Wenecji zatrzymany w średniowieczu: Calle del Paradiso, wąską i ciemną, z domami wciąż krytymi drewnianymi dachami wysuniętymi na barbacani (drewniane wsporniki) — wysunięte belki, które powiększały izby, nie kradnąc miejsca przejściu.
- Salizada San Lio
W sestiere Castello (dzielnicy — Wenecja ma sześć) Salizada San Lio to jedna z historycznych głównych dróg między Rialto a Placem św. Marka: „salizada” znaczy „wybrukowana” (jedna z pierwszych brukowanych ulic), a ulice noszące tę nazwę jako pierwsze otrzymały nawierzchnię z kamiennych płyt, kiedy reszta miasta chodziła jeszcze po cegle albo po ziemi.
- Ponte Sant'Antonio
Most graniczny i most świętego: tam gdzie Salizada San Lio (jedna z pierwszych brukowanych ulic) spotyka się z calle della Bissa (wąską wenecką uliczką), nad rio de la Fava (weneckim kanałem), Ponte Sant’Antonio łączy sestiere Castello (dzielnicę — Wenecja ma sześć) z sestiere San Marco: kamień i cegła, z żelaznymi barierkami o gotyckich łukach na kolumienkach z kamienia z Istrii.
- Calle della Bissa
Za Campo San Bartolomeo, kilka kroków od Ponte di Rialto, między dawnymi dzielnicami San Leone i San Bartolomeo, otwiera się jedna z najbardziej krętych i najlepiej zachowanych calli (wąskich weneckich uliczek) w Wenecji: Calle de la Bissa.
- Campo San Bartolomeo
To handlowe serce Wenecji, punkt, w którym krzyżują się wszystkie liczące się drogi: Mercerie ku San Marco, Most Rialto, Fondaco dei Tedeschi, Strada Nova.
- Kościół San Bartolomeo
Tuż przy Moście Rialto, niemal połknięty przez zabudowę targu, San Bartolomeo to niewidzialny kościół centrum Wenecji: założony w 840 roku jako kościół świętego Dymitra męczennika z Salonik — według Sansovino dzieło Marka Orseolo i jego syna Bartłomieja, potem przebudowany na trzy nawy przez rodziny Salonesi, Belegna i Vallarella — odnowiony za doży (wybieranego władcy Republiki Weneckiej) Domenico Selvo w 1170 roku i poświęcony apostołowi, a jako siedziba szesnastu scuoli (weneckich bractw) i konfraterni był duchowym punktem odniesienia niemieckich kupców z pobliskiego Fontego (spichlerza) — którzy tu, z inicjatywy Cristofora Foscari według Sansovino, zamówili u Dürera „Uroczystość Różańcową”, dziś w Pradze, podczas gdy Sebastiano del Piombo malował dlań klapy organu, które trafiły do Gallerii Akademii.