Piesza trasa: od Plac św. Marka do Kościół San Marcuola. Przystanki: 98.
Przystanki
- Plac św. Marka
To jedyne miejsce w Wenecji nazywane „Piazza” — wszystkie inne to campo (weneckie place) — bo jedynym chciało być także w nazwie.
- Bacino Orseolo
Wygląda jak mały port ukryty za Procuratie Vecchie i tym właśnie jest: Bacino Orseolo to stazio (uregulowane miejsce postoju gondoli) położone najbliżej Placu św. Marka.
- Campo San Luca
Jeśli zapytasz Wenecjanina, gdzie jest środek Wenecji, wielu odpowie ci: tutaj.
- Calle del Forner
Z Campo (placu) San Luca, handlowego salonu Wenecji, wciskała się ta calle (wąska wenecka uliczka) w stronę Corte del Teatro (dziedzińca): „forner” w dialekcie znaczy piekarz, a tutaj piec wypiekał chleb dla serca miasta.
- Teatro Goldoni
Za Campo San Luca, o dwa kroki od Rialto, mozaikowy szyld zapowiada najstarszy teatr Wenecji — i czwarty najstarszy we Włoszech spośród wciąż grających: Teatro Carlo Goldoni, otwarty w 1622 roku jako Teatro Vendramin di San Salvatore.
- Ponte del Lovo
Jeden z najmniejszych mostów Wenecji, na rio di San Salvador (weneckim kanale), między bractwem Scuola di San Teodoro a dawnym klasztorem kanoników: nazywa się „del Lovo” — co wenecjanie słyszą jako „del Lupo” (wilka) — ale nazwa pochodzi od mieszczańskiej rodziny, która jako jedyna spośród zwolnionych sąsiadów musiała go zbudować i utrzymywać.
- Dawny klasztor San Salvatore
Po północnej stronie Campo San Salvador ciągnie się XVI-wieczny budynek dawnego klasztoru kanoników San Salvador.
- Campo San Salvatore
Na końcu Mercerie, o krok od Rialto, Campo San Salvador (plac) jest jednym z niewielu miejsc Wenecji, gdzie Risorgimento czytasz pod gołym niebem.
- Chiesa di San Salvatore
Jeden z największych i najważniejszych kościołów Wenecji, wychodzący na campo (plac) o tej samej nazwie, o 2 kroki od Mercerii.
- Scuola Grande di San Teodoro
Na campo San Salvador (placu), o 2 minuty od Rialto, stoi siedziba najstarszego bractwa Wenecji: bractwo scuola di San Teodoro narodziło się w 1258 roku przy kościele pod tym samym wezwaniem.
- Marzarieta 2 Aprile
Między Campo San Bartolomeo a Campo San Salvador płynie pierwszy odcinek Mercerie, który dziś nizioleti (kamienne tabliczki z wenecką nazwą ulicy) nazywają Marzarieta 2 Aprile i który, jak pobliska Calle Larga XXII Marzo, nosi datę zamiast świętego: 2 kwietnia 1849 roku, dzień, w którym Daniele Manin kazał obleganemu miastu wykrzyczeć „resistenza ad ogni costo” (opór za wszelką cenę) przeciw Austriakom.
- Campo San Bartolomeo
To handlowe serce Wenecji, punkt, w którym krzyżują się wszystkie liczące się drogi: Mercerie ku San Marco, Most Rialto, Fondaco dei Tedeschi, Strada Nova.
- Kościół San Bartolomeo
Tuż przy Moście Rialto, niemal połknięty przez zabudowę targu, San Bartolomeo to niewidzialny kościół centrum Wenecji: założony w 840 roku jako kościół świętego Dymitra męczennika z Salonik — według Sansovino dzieło Marka Orseolo i jego syna Bartłomieja, potem przebudowany na trzy nawy przez rodziny Salonesi, Belegna i Vallarella — odnowiony za doży (wybieranego władcy Republiki Weneckiej) Domenico Selvo w 1170 roku i poświęcony apostołowi, a jako siedziba szesnastu scuoli (weneckich bractw) i konfraterni był duchowym punktem odniesienia niemieckich kupców z pobliskiego Fontego (spichlerza) — którzy tu, z inicjatywy Cristofora Foscari według Sansovino, zamówili u Dürera „Uroczystość Różańcową”, dziś w Pradze, podczas gdy Sebastiano del Piombo malował dlań klapy organu, które trafiły do Gallerii Akademii.
- Fontego dei Tedeschi
Tuż obok Ponte di Rialto, nad Canal Grande, masywna bryła Fontego dei Tedeschi kryje osiem wieków handlu: tutaj, od XIII wieku, niemieccy kupcy — którzy przywozili metale, srebro i sukna, a odjeżdżali obładowani korzeniami i towarami ze Wschodu — mieli magazyny, kwatery, a nawet kaplicę pod nadzorem Republiki Weneckiej — sama nazwa „fontego” przebyła szlak towarów: od greckiego pandocheion, goszczącego wszystkich, do arabskiego funduq, karawanseraju.
- Ponte dell'Olio
Ponte de l’Olio przechodzi nad rio (weneckim kanałem) del Fontego dei Tedeschi, łącząc salizadę (brukowaną uliczkę) San Giovanni Grisostomo z salizadą del Fontego, na granicy San Marco i Cannaregio.
- Palazzo Amadi
Nad rio dell’Olio, za Fontego dei Tedeschi (fondakiem niemieckim), ten gotycki pałac z XV wieku pokazuje eleganckie środkowe okiennice typowe dla mniejszych domów patrycjuszowskich: dwa triforie trójlistkowe z balkonikami między parami monoforii, a poniżej wodny portal ostrołukowy.
- kościół San Giovanni Crisostomo
Parę kroków od Rialto, na małym campo (plac), które otwiera się między Strada Nova a San Bortolomio, San Giovanni Crisostomo to zwarta perła weneckiego renesansu: wzniesiony w 1080 roku jako Santa Cecilia i zniszczony w wielkim pożarze z 1475 roku — tym samym, który spalił dom Polów w pobliskim Corte del Milion — został odbudowany od 1495 roku według projektu Maura Codussiego, a nowy tytuł zawdzięcza rzadkiej relikwii Jana Chryzostoma, patriarchy Konstantynopola zwanego „złotoustym” za swoje kaznodziejstwo, przywiezionej do laguny ze Wschodu; to jego ostatnie dzieło, ukończone przez syna Domenica około 1525 roku.
- Campiello del Remer i pozostałości Palazzo Lion-Morosini
Resztki na Campiello del Remer, campiello nad wodą o 2 kroki od Rialto, to wszystko, co zostało z wenecko-bizantyjskiego domu z XIII wieku, pałacu Lionów, kupców, którzy wrócili z Lewantu z wielkimi fortunami.
- Ponte San Giovanni Crisostomo
Kamienny most z szerokimi stopniami i żelazną balustradą przerzucono nad rio (weneckim kanałem) di San Giovanni Crisostomo.
- Campiello Flaminio Corner
Piazzetta w Cannaregio, która nie narodziła się ze starego campo (plac): Campiello (placyk) Flaminio Corner otwarto w 1863 roku, wyburzając blok domów, w ramach budowy długiej na pół wieku, która wydrążyła Strada Nova, ciąg łączący dziś dworzec z Rialto.
- Calle Dolfin
Nazwisko, które stało się adresem: Calle Dolfin (wąska wenecka uliczka) łączy Campo dei Santi Apostoli z labiryntem sotoporteghi (przejścia pod budynkami) ku San Giovanni Crisostomo — tych Magazen i Falier, nazw wciąż używanych — i bierze nazwę od Dolfinów, jednego z najstarszych rodów patrycjatu, którzy mieli tu dom. Byli ludźmi z tej contrada (okręg parafialny), Dolfinowie dei Santi Apostoli: herb rodzinny nosił trzy delfiny, a calle nie wzięła nazwy od byle posiadłości, lecz właśnie od domu, w którym, jak zaświadczają opisy z XVII wieku i przewodnik Coronellego, miała siedzibę poczta Florencji (posta di Firenze) — urząd pocztowy państwa toskańskiego w Wenecji.
- Campiello Riccardo Selvatico
Przewiewny zakątek przy Strada Nova, między San Bortolomio a Santi Apostoli: kilka domów, garść numerów, stoliki punktów ze street foodem i nazwa, której prawie nikt nie umie rozszyfrować.
- Stela chleba
Pod arkadami sotoportego Falier (przejścia pod budynkiem), na brzegu rio dei Santi Apostoli (weneckiego kanału), stoi wysoka płyta z kamienia z Istrii: na górze lew św. Marka, pod nim gęsto zapisane dziesiątki rzędów wielkich liter.
- Ca’ da Mosto
Wśród najstarszych pałaców nad Canal Grande Ca’ da Mosto zachowała prawie nietknięty wygląd z XIII wieku: rząd podwyższonych bizantyjskich łuków biegnie nad portykiem o trzech arkadach, gdzie niegdyś kupieckie łodzie wyładowywały towary wprost do domu.
- Palazzo Falier
Nad rio dei Santi Apostoli (weneckim kanałem), powyżej sottoportico (przejścia pod budynkiem) biegnącego wzdłuż brzegu, wznosi się jeden z najstarszych domów Wenecji: Palazzo Falier, wzniesiony w pierwotnej formie już w XI wieku i odbudowany w 1105 roku po pożarze.
- Campo Santi Apostoli
Szerokie campo (plac), które otwiera Strada Nova, wielki prosty trakt z XIX wieku przecinający Cannaregio: jeden z najbardziej żywych i najmniej oglądanych placów Wenecji, z vera da pozzo (cembrowina studni) pośrodku i kościołem Santi Apostoli górującym nad północnym bokiem.
- Chiesa dei Santi Apostoli
Na początku Strada Nova, na jednym z najżywszych i najczęściej uczęszczanych campo (plac) Wenecji, stoi kościół zaliczany do najstarszych w mieście.
- Palazzo Corner
Pod numerem 4438, niemal naprzeciwko kościoła Santi Apostoli, ten pałac skrywa pewną nieobecność: jego fasadę pokrywały niegdyś w całości freski Camilla Balliniego z końca XVI wieku — dziś utracone.
- Salizzada del Pistor
Jedna z najbardziej żywych salizzade (jednych z pierwszych brukowanych ulic) w Cannaregio nosi imię tych, którzy wyrabiali tu chleb dla miasta: „pistori”, piekarzy — ludzi tak ważnych, że Republika pilnowała ich na każdym kroku.
- Calle dei Proverbi
O kilka kroków od Campo dei Santi Apostoli otwiera się niezwykle szeroka i prosta calle (wąska wenecka uliczka).
- Ponte e Fondamenta dei Sartori
Ponte dei Sartori, żelazny most z kutymi, spiralnymi balustradami, przerzucony jest nad krótkim rio dei Gozzi (weneckim kanałem).
- Palazzo Seriman
Pod numerem 4581 na Salizada Seriman (jednej z pierwszych brukowanych ulic), między Santi Apostoli a Gesuiti, wznosi się jeden z najlepiej zachowanych gotyckich pałaców Cannaregio: ostrołukowa budowla z XV wieku Dolcich, a potem Contarinich — których herb wciąż tkwi na murze Calle Venier — przeszła w XVIII wieku w ręce Serimanów, ormiańskiej rodziny zbiegłej z Isfahanu, która kupiła sobie patrycjat, pożyczając Republice 720 000 dukatów na wojnę o Kandię.
- Campo dei Gesuiti
Prostokąt wody i cegieł w głębokim Cannaregio, o krok od Fondamenta Nuove: Campo dei Gesuiti ciągnie się z południa na północ, zdominowane przez całą ścianę klasztornej historii — białą barokową fasadę kościoła Santa Maria Assunta i ogrom klasztoru biegnącego obok.
- Kościół Santa Maria Assunta dei Gesuiti
Na rozległym Campo dei Gesuiti wznosi się świątynia, którą Towarzystwo Jezusowe chciało uczynić manifestem swojego powrotu: wygnani w czasie interdyktu z 1606 roku, jezuici wrócili dopiero w 1657 roku, kupując za 50 000 dukatów od Carla Caraffy, biskupa Aversy i legata papieskiego, stary kościół Crociferi — ufundowany w 1148 roku przez Gussonich ze szpitalem dla ubogich, spalony w pożarach z 1214 i 1514 roku, a w XV wieku przekazany kardynałowi Bessarionowi po konfiskacie za skandaliczne prowadzenie się zakonu, w którym stanął też pierwszy ołtarz bractwa scuola dei Varoteri.
- Oratorio dei Crociferi
Na Campo dei Gesuiti, prawie naprzeciw triumfalnej barokowej fasady kościoła, stoi jego dokładne przeciwieństwo: średniowieczny budynek o prostym szczycie, który był szpitalem Crociferi (zakonników, którzy od XII wieku dawali schronienie i opiekę wyruszającym do Ziemi Świętej) — a potem przytułkiem dla ubogich kobiet, funkcję tę pełni do dziś.
- Palazzi Zen
Wzdłuż Fondamenta Zen, tuż za Ponte dei Gesuiti, ciągnie się zespół pałaców, który dał dom jednej z najbardziej niezwykłych rodzin żeglarzy Republiki Weneckiej: Zenom, którzy dali weneckiemu patrycjatowi dożę (wybierany władca Republiki Weneckiej) Reniera (1253-1268), admirała Carla, „Capitano da mar”, jednego z triumfatorów wojny o Chioggię, oraz braci Nicolò i Antonia, legendarnych badaczy mórz Północy.
- Fondamenta Santa Caterina
Fondamenta Santa Caterina biegnie wzdłuż rio o tej samej nazwie w Cannaregio, między Calle della Racchetta a Fondamente Nove, a na końcu zamykają ją kościół i klasztor, które zasługują na osobny przystanek.
- Kościół i klasztor Santa Caterina
Ukryty w ciszy calli (wąskich weneckich uliczek) północnego Cannaregio, ten dawny kościół opowiada prawie tysiąc lat dziejów Wenecji: rozpoczęli go Frati del Sacco, ubodzy pokutnicy w habitach z grubego płótna, których zakon rozwiązano w 1274 roku, zanim zdążyli go ukończyć.
- Fondamente Nuove
Fondamente Nove — w najstarszej nazwie Fondamente Nuove — to promenada wyznaczająca północną granicę Wenecji.
- Sacca della Misericordia
Na północno-wschodnim krańcu Cannaregio, gdzie kanał Fondamente Nove spotyka lagunę, otwiera się Sacca della Misericordia: „sacca” to wenecka nazwa zbiornika wodnego otwartego tylko z jednej strony, do którego uchodzi kilka rii. Tu niegdyś zbierały się wielkie tratwy z drewnem spławianym z Cadore; wokół były ogrody opactwa della Misericordia, z dzwonnicą kościoła i bryłą Scuola Nuova — budynku, który Sansovino ukończył w 1532 roku dla bractwa scuola założonego w 1308 roku — a naprzeciw kopuła Madonna dell’Orto.
- Palazzo Molin
Z tego pałacu pozostało przede wszystkim imię: Ponte Molin, nad rio di Santa Caterina, bierze je od Palazzo Molin, który stał u jego stóp, na Calle de la Racheta — pięknej ostrołukowej budowli, gotyckiej architektury według Coronelliego — którą stare przewodniki podawały jako odrestaurowaną, a która w rzeczywistości została zburzona w 1819 roku.
- Palazzo Pesaro-Papafava
Nad Canale della Misericordia, w najbardziej na północ wysuniętym zakątku Cannaregio, odbija się późnogotycka fasada Palazzo Pesaro Papafava.
- Sottoportico dei Preti
W Wenecji ulica nie zawsze omija domy.
- Ponte della Racchetta
Ponte de la Racheta przecina rio di San Felice (wenecki kanał) w Cannaregio, w miejscu, gdzie uchodzi Calle de la Racheta (wenecka uliczka), między fondamente (weneckimi nabrzeżami) San Felice i Santa Caterina.
- Fondamenta San Felice
W Cannaregio, o 2 kroki od Strada Nova, ta fondamenta (nabrzeże) biegnie wzdłuż rio di San Felice (weneckiego kanału) przed dawnym kościołem parafialnym, ufundowanym przez rodzinę Gallina w X wieku i konsekrowanym w 1267 roku: gdy groził zawaleniem, przebudowano go w XVI wieku (w latach 1500.) na śladach budowli lombardzkiej i ponownie konsekrowano w 1624 roku za patriarchy Tiepolo, a w 1810 roku przejął znaczną część zniesionej parafii Santa Sofia.
- Ponte della Misericordia
Ponte della Misericordia, z kamienia, z ceglaną konstrukcją i żelaznymi bande (poręczami), przerzucono nad rio de Noal tam, gdzie wpada ono do Canale della Misericordia, łącząc imienne Campo i Ramo, w głębi Fondamenta San Felice.
- Scuola Nuova della Misericordia
W ciszy Cannaregio, między Fondamenta della Misericordia (nabrzeże) a Campo dell’Abbazia (plac), wznosi się bryła nagiej cegły wielka jak rzymska bazylika: to Scuola Nuova della Misericordia, pałac, który Jacopo Sansovino zaczął w 1532 roku dla jednego z najstarszych i najbogatszych bractw Wenecji, a który nigdy nie dostał przewidzianej kamiennej okładziny.
- Campo dell'Abbazia
Witaj na jednym z najbardziej ustronnych i malowniczych campi Wenecji.
- Abbazia della Misericordia
Campo (plac) dell’Abbazia della Misericordia to nie jeden zabytek, lecz mały atlas Wenecji religijnej i obywatelskiej.
- Scuola Vecchia della Misericordia
Na Campo dell’Abbazia, jednym z najcichszych zakątków Cannaregio, rozpoznasz ją od razu: długa gotycka fasada z cegły i kamienia z Istrii, zwieńczona ruchomym szczytem i dziwną ciemną wieżyczką.
- Corte Vecchia
Corte Vecchia, między Fondamenta dell’Abbazia a Ponte della Sacca, zawdzięcza swój przydomek «Scuola Vecchia»: pierwotnej siedzibie bractwa Scuola Grande di Santa Maria della Misericordia, konfraterni biczowników (Battuti) założonej w 1308 roku za zgodą przeora Pietra Civrana i pozwoleniem doży (wybieranego władcy Republiki Weneckiej) Pietra Gradeniga — obok kościoła opackiego o tej samej nazwie, wzniesionego w 939 roku na trawiastym terenie zwanym Val Verde.
- Ponte di Sacca
Ponte di Sacca przerzucony jest nad rio della Madonna dell’Orto na samym północnym skraju Cannaregio, między Corte Vecchia a fondamenta nazwaną imieniem kardynała Gaspara Contariniego.
- Palazzo Contarini dal Zaffo
Na północnym krańcu Cannaregio, gdzie miasto zwęża się i zaczyna pachnieć laguną, Fondamenta Gaspare Contarini (nabrzeże) biegnie wzdłuż jednego z najbardziej osobliwych pałaców Wenecji: długiej renesansowej fasady bez symetrii, wzniesionej w XVI wieku przez Contarinich „dal Zaffo”, jedyny ród patrycjuszowski mogący szczycić się tytułem feudalnym — byli bowiem hrabiami Giaffy w Palestynie.
- Palazzo Minelli-Spada
Na północnym krańcu sestiere Cannaregio (dzielnicy — Wenecja ma sześć), gdzie fondamenta Gaspare Contarini (nabrzeże) biegnie wzdłuż rio della Madonna dell’Orto (weneckiego kanału), a Wenecja zaczyna zlewać się z laguną, otwiera się ta bogata fasada z XVII wieku.
- Palazzo Mastelli del Cammello
Nad rio (weneckim kanałem) Madonna dell’Orto stoi pałac, który wenecjanie nazywają po prostu Casa del Cammello (Domem Wielbłąda).
- Kościół Madonna dell'Orto
Na północnym krańcu Cannaregio, na jednym z ostatnich weneckich campo wciąż wyłożonych cegłą w jodełkę, kościół Madonna dell’Orto to jedna z najpiękniejszych gotyckich świątyń miasta — i kościół Jacopa Tintoretta.
- Scuola dei Mercanti
Obok kościoła Madonna dell’Orto ciągnie się ceglana fasada prawie bez ozdób: wygląda jak magazyn, a to jedyny wenecki budynek zaprojektowany przez Andreę Palladia, który Palladia wcale nie przypomina.
- Fondamenta della Madonna dell'Orto
Długi brzeg wzdłuż rio della Madonna dell’Orto (wenecki kanał) to wodny front gotyckiego kościoła San Cristoforo — tego, który wszyscy nazywają Madonna dell’Orto od cudownej figury — zwanej też «Odorosa» — którą rzeźbiarz Giovanni de Santi, niezadowolony z zamówienia, postawił we własnym ogrodzie tu obok: nocą wydobywały się z niej dziwne błyski, wenecjanie ściągali na pielgrzymki, a cuda mnożyły się, aż biskup namówił rzeźbiarza, by przekazał ją braciom z San Cristoforo.
- Corte del Cavallo
Za kościołem Madonna dell’Orto znajduje się niewielki, wybrukowany w jodełkę corte (wenecki dziedziniec).
- Palazzo Benzi-Zecchini
Na krańcu Fondamenta della Madonna dell’Orto, gdzie rio skręca w stronę Rio dei Zecchini, ten gotycki pałac z XV wieku opowiada historię bogactwa przybyłego z Bergamo i nigdy do końca dokończonego.
- Ponte Loredan
Ponte Loredan to drewniana kładka o długości około 13 metrów, wsparta na dwóch drewnianych palach.
- Calle Loredan
Calle (wąska wenecka uliczka) w Cannaregio, w okolicy Madonna dell’Orto, zawdzięcza imię jednemu z najznamienitszych rodów Republiki Weneckiej: w 1661 roku szlachcianka Isabetta Loredana miała tu kilka domów przy fondamenta (nabrzeżu) degli Ormesini, a herb rodzinny z kamienia istrijskiego wmurowano w ścianę pod numerem 1868.
- Ponte Brazzo
Kamienny most z bande (poręczami) na słupkach z kamienia z Istrii, nad krótkim rio Brazzo, łączący Fondamenta dei Mori z Fondamenta della Sensa, w cichym sercu Cannaregio.
- Campo dei Mori
Zatrzymaj się w Campo dei Mori, w Cannaregio: zacisznym placyku naznaczonym starymi domami i rodzinną pamięcią.
- Statue dei Mori (Case Mastelli)
Figury na Campo dei Mori (weneckim placu) wcale nie przedstawiają Maurów.
- Casa di Jacopo Tintoretto
Na Fondamenta dei Mori (nabrzeże), pod numerem 3399, wysoki i wąski ceglany dom z gotycką triforą (potrójne okno) wciąż nosi w sobie XV wiek.
- Fondamenta della Misericordia
To jedna z najdłuższych fondamenta w Wenecji, nabrzeże biegnące północną stroną rio della Misericordia, w sercu Cannaregio: niskie domy, zacumowane łodzie i światło, które wieczorem zapala się długimi cieniami.
- Palazzo Longo
Przy Fondamenta della Misericordia (weneckim nabrzeżu), jednym z najbardziej tętniących życiem miejsc Cannaregio, stoi Palazzo Longo.
- Rovine dei Servi
Wzdłuż Fondamenta Daniele Canal, nad rio dei Servi, wyłaniają się fragmenty gotyku: łuki, portale i mury wielkiego kościoła Santa Maria dei Servi — serwici przybyli do Wenecji w 1316 roku i z pomocą świeckiego Giovanniego d’Avanzo położyli kamień węgielny 24 marca 1318 roku; świątynię konsekrowano w 1491 roku.
- Ponte dei Lustraferri
Ponte dei Lustraferri przechodzi nad jednoimiennym rio (weneckim kanałem) w Cannaregio, łącząc Fondamenta degli Ormesini (nabrzeże) z Fondamenta della Misericordia.
- Palazzo Gheltoff
Na drugim brzegu rio della Misericordia (weneckiego kanału), u stóp Ponte dell’Aseo, który łączy tu fondamenta (nabrzeże) z jednoimienną calle (wąską wenecką uliczką), ciągnie się Palazzo Gheltoff — a dokładniej Loredan Gheltoff — piękna ostrołukowa fasada z przełomu XIV i XV wieku.
- Fondamenta degli Ormesini
Najżywszy odcinek najdłuższego brzegu Wenecji — tego szeregu fondamenta (nabrzeże), które biegną za rio della Misericordia i zmieniają nazwę przy każdym moście — zawdzięcza swoją nazwę warsztatom ormesinu, jedwabnej tkaniny, która pierwotnie przybywała z Ormus nad Oceanem Indyjskim, a potem była tkana tutaj.
- Ponte della Malvasia
Kamienny most z cegły nad rio della Sensa (weneckim kanałem), w najbardziej na północ wysuniętej części Cannaregio, na wodnej drodze prowadzącej w stronę Sant’Alvise: żelazne obejmy wsparte są na słupkach z kamienia z Istrii, a most łączy Fondamenta de la Sensa z Calle de la Malvasia, w zakątku, gdzie miasto patrzyło jeszcze na otwartą lagunę: stąd rio płynie dalej pod ponte Turlona aż do Sacca della Misericordia, basenu otwartego na północną lagunę.
- Calle del Capitello
Calle w najbardziej północnym Cannaregio, między Ponte di Sant’Alvise a fondamenta (nabrzeża) degli Ormesini i della Malvasia, na terenie, który przez wieki pozostawał na obrzeżach miasta, zwrócony ku otwartej lagunie w stronę stałego lądu.
- Chiesa di Sant'Alvise
Jeden z najbardziej odludnych i nastrojowych kościołów Wenecji, na samym północnym krańcu Cannaregio, przy campo (placu), na którym wciąż rośnie trawa i wszystko ma wiejski, sielski wygląd — a stary toponim Secchere przypomina czasy, gdy te grunty były barene (piaszczystymi łachami zalewanymi przy przypływie i odsłanianymi przy odpływie).
- Fondamenta dei Riformati
To weneckie nabrzeże (fondamenta) w Cannaregio ma dwie nazwy — dei Riformati i del Bersaglio — które opowiadają o jego dwóch obliczach.
- Portale di Palazzo Dona'
Pod numerem 3150 przy Fondamenta dei Riformati, nad rio di Sant’Alvise, przetrwał renesansowy portal z początku XVI wieku: fragment — okaleczony i złożony na nowo — dawnego wejścia do Oratorio przytułku Falierów, a w rzeczywistości ostatni kamienny szczątek słynnego Palazzo Donà — siedziby doży Leonarda Donà (doża — wybierany władca Republiki Weneckiej), tego od interdyktu z 1606 roku — wielkiego patrycjuszowskiego domu z ogrodem sięgającym aż po lagunę, zburzonego w 1823 roku.
- Ponte di San Bonaventura
Ponte di San Bonaventura, kamienny z tralkami z otynkowanej cegły, przerzucony jest nad rio dei Riformati (wenecki kanał) między Calle (wąska wenecka uliczka) a Fondamenta (nabrzeże) o tej samej nazwie, przy Sant’Alvise w Cannaregio.
- Fondamenta della Sensa
Jeden z najbardziej północnych brzegów Cannaregio, między Sant’Alvise a Misericordią, nad rio o tej samej nazwie: proste domy, łodzie i cisza, która wydaje się daleka od Wenecji tłumów.
- Palazzo Michiel
Na Fondamenta della Sensa (nabrzeżu w Cannaregio, tam gdzie Cannaregio otwiera się ku lagunie na zachód), Palazzo Michiel pod numerem 2318 to zgrabna lombardzka architektura z początku XVI wieku (w latach 1500.), być może według projektu Giovanniego Buory.
- Calle Turloni
Calle Turloni (wąska wenecka uliczka), między Ponte Turlona na Rio della Sensa (wenecki kanał) — budowlą z drewna i kamienia, rzadkim drewnianym mostem zachowanym w mieście, „Turloni” dla nowego spisu ulic, lecz wciąż „Turlona” na starym nizioleto (weneckiej tabliczce z nazwą ulicy) — a Fondamenta degli Ormesini (nabrzeże wzdłuż kanału), przypomina mieszczańską rodzinę Turlonich: przybyłych z okolic Bergamo i wzbogaconych na sukiennictwie, posiadali tu, w parafii śś. Hermagorasa i Fortunata — przyszłego San Marcuola — całą ruga (rząd domów jednej rodziny) z dwudziestu czterech domów, praktycznie całą uliczkę, o dwa kroki od fondamenta Ghetto Novo.
- Ponte della Torretta
Most Ponte de le Torete — po włosku Ponte della Torretta — przerzucony jest nad małym rio o tej samej nazwie (weneckim kanałem) w Cannaregio i łączy fondamenta de le Capuzine z fondamenta dei Ormesini, na zachodnim krańcu sestiere (dzielnicy — Wenecja ma sześć).
- Palazzo Grimani alle Cappuccine
Tam, gdzie kończy się Cannaregio, a zaczyna otwarta laguna, na ostatniej fondamenta (nabrzeże) przed wodą stoi pałacyk z końca XVI wieku, który nosi przytłaczające nazwisko: Grimani.
- Chiesa delle Cappuccine
Na ostatnim skrawku Cannaregio, gdzie fondamenta (nabrzeże) wychodzi na otwartą lagunę, stoi jeden z najmniejszych i najbardziej wysuniętych na północ kościołów Wenecji: Cappuccine, wzniesione między 1614 a 1623 rokiem dla klasztoru mniszek kapucynek, który miał ogród warzywny aż po wodę.
- Chiesa di San Gerolamo
Kiedy w 1375 roku wznoszono ten kościół, w umowie znalazł się osobliwy warunek: klasztor miał co roku dawać biskupowi Castello funt kadzidła, dwie pomarańcze i dwa gąsiory wina.
- Baia del Re
Dotarłeś na zachodni kraniec Wenecji: dalej już nie można, tu kończy się miasto i zaczyna woda.
- Ponte di Ghetto Nuovo
Ponte de Gheto Novo łączy Fondamenta degli Ormesini z Campo del Ghetto Nuovo, przerzucony nad rio de San Girolamo.
- Campo di Ghetto Nuovo
W Campo del Ghetto Nuovo fasady otaczają zaciszny plac.
- Getto Żydowskie w Wenecji
Wśród calli Cannaregio rozciąga się getto Wenecji, historyczna dzielnica miejskiej wspólnoty żydowskiej.
- Ponte di Ghetto Vecchio
Ponte di Ghetto Vecchio, z żelaznymi bande (poręczami) w skośne krzyże, przerzucony jest nad rio del Ghetto i łączy oba campi (place).
- Synagogi Getta
„Schole” to świątynie izraelickie Getta — pięć synagog, po jednej dla każdej wspólnoty, która żyła tu między 1516 a 1797 rokiem: aszkenazyjczycy, Włosi i sefardyjczycy, ci ostatni podzieleni jeszcze na Natione Levantina (Turcja i wyspy greckie) i Natione Ponentina (Hiszpania i Portugalia).
- Fondamenta di Cannaregio
Nabrzeże, które daje nazwę — a właściwie które dostaje ją od sestiere (dzielnicy — Wenecja ma sześć) — biegnie wzdłuż Canale di Cannaregio, „drugiej” drogi wodnej miasta, od Ponte delle Guglie aż do Getta.
- Rio Terrà San Leonardo
Najweselsza i najbardziej handlowa ulica Cannaregio — stragany, sprzedawcy owoców, targ rybny — to w rzeczywistości zasypany kanał.
- Calle del Cristo
W Cannaregio, między Rio Terà San Leonardo a Rio Terà del Cristo, ta calle (wąska wenecka uliczka) nosi święte imię, które tutaj się rozmnożyło: Chrystusowa calle, Chrystusowy zasypany kanał, Chrystusowa sąsiednia piscina.
- Scuola del Cristo
Ukryta w calle za San Marcuola, Scuola del Cristo to jedno z najbardziej tajemnych i nienaruszonych małych bractw (scuole piccole) Wenecji: konfraternia Najświętszego Krucyfiksu — zwana „de la Bona Morte” (dobrej śmierci) — powstała w XVII wieku wokół wizerunku Odkupiciela zawieszonego na dzwonnicy i osłoniętego deskami z pobożności, a w 1644 roku zbudowała tę siedzibę, zrzeszoną z Arcybractwem Śmierci w Rzymie (Arciconfraternita della Morte di Roma).
- Rio Terrà Dietro la Chiesa
Rio Terà drio la Chiesa w Cannaregio zawdzięcza swoją wymowną nazwę położeniu.
- Campo San Marcuola
Campo San Marcuola to salon Cannaregio nad Canal Grande: campo (wenecki plac), które kończy się w wodzie, z piękną vera da pozzo (cembrowiną studni) z 1713 roku pośrodku i pomostem, z którego ruszają vaporetto (tramwaje wodne) i gondole.
- Kościół San Marcuola
Naprzeciw Fondaco dei Turchi San Marcuola wychodzi na Canal Grande fasadą z gołej cegły, która czeka na marmur od trzech wieków: Giorgio Massari przebudował kościół od 1728 roku i ukończył wnętrze, ale okładzina nie dotarła nigdy.