Piesza trasa: od Plac św. Marka do Palazzo Mocenigo Gambara. Przystanki: 83.
Przystanki
- Plac św. Marka
To jedyne miejsce w Wenecji nazywane „Piazza” — wszystkie inne to campo (weneckie place) — bo jedynym chciało być także w nazwie.
- Portyk Skrzydła Nowonapoleońskiego
Krótki bok Piazza San Marco, naprzeciwko bazyliki, zamyka Ala Nuovissima, zwana Napoleonica.
- Zaginiony kościół San Geminiano
Odwróć się plecami do Bazyliki i spójrz na krótszy bok Placu: Skrzydło Napoleońskie zamyka dziś miejsce, gdzie przez 2 i pół wieku stał San Geminiano, kościół, który Jacopo Sansovino ukończył w 1557 roku i pokochał tak bardzo, że wybrał go sobie na grobowiec.
- Frezzeria
Ciasna i zawsze pełna ludzi, Frezzeria rysuje literę L między Teatrem La Fenice a Placem św. Marka: do 1863 roku, zanim Bacino Orseolo nie dało drogi prostszej, było to najszybsze połączenie Campo San Luca z Placem.
- Campo San Fantin
W połowie drogi między San Marco, Rialto a Accademią Campo San Fantin jest teatralnym sercem Wenecji.
- La Chiesa di San Fantino
Campo San Fantin (plac) to jedno z najgęstszych od historii miejsc miasta: z jednej strony neoklasyczna fasada Teatru La Fenice, świątyni opery otwartej w 1792 roku i dwukrotnie odrodzonej z własnych popiołów; z drugiej kościół San Fantino, tysiącletni, przebudowany w XVI wieku za 10 000 dukatów zapisanych przez kardynała Zena — a jego wolę wykonał Senato.
- Calle della Fenice
Calle de la Fenice (wąska wenecka uliczka) biegnie tuż za gmachem Gran Teatro, między sottoportico della Malvasia Vecchia a San Fantin (przejściem pod budynkiem) a ponte di San Cristoforo, na skraju rio delle Veste (weneckiego kanału).
- Campiello Mario Marinoni
Za północną ścianą Teatro La Fenice otwiera się kamienny skwerek między Campo San Fantin a Rio della Verona, który przez wieki był tylko placykiem teatru: tabliczka nizioleto (kamienna tabliczka z wenecką nazwą ulicy) wciąż nazywa go „Campiello Marinoni o de la Fenice” i stara nazwa przylgnęła.
- Fondamenta, Ponte e Sottoportico San Cristoforo
Za Teatrem La Fenice rio della Verona (wenecki kanał) skręca ciasno między murami.
- Ponte dei Calegheri
- Ramo e Campiello dei Calegheri
Most o kilku stopniach, zakręt i hałas wokół Teatru La Fenice zostaje za tobą: Campiello dei Calegheri to jeden z tych ukrytych zakątków (campiello, placyk), gdzie Wenecja jakby się zatrzymuje.
- Teatr La Fenice
Przy Campo San Fantin, pośród skromnych domów, wznosi się neoklasycystyczna fasada najsłynniejszej weneckiej opery: La Fenice.
- Calle del Piovan o Gritti
Ta krótka i cicha calle (wąska wenecka uliczka) łączy Fondamenta della Fenice (nabrzeże) z Campo (plac) di Santa Maria Zobenigo: dwa minuty drogi w dzielnicy za teatrem.
- Campo Santa Maria del Giglio i jego kościół
W głębi Calle Larga XXII Marzo (wąskiej weneckiej uliczki) otwiera się Campo di Santa Maria del Giglio — po wenecku Zobenigo, od Iubanico, którzy ufundowali je w X wieku.
- Palazzo Malipiero (della Feltrina)
Za kościołem Santa Maria del Giglio otwiera się maleńki campiello (placyk), jedno z tych ukrytych schronień, które Wenecja ofiarowuje tym, którzy schodzą z utartych szlaków.
- Palazzo Corner della Ca' Grande
Na prawym brzegu Canal Grande, między Casina delle Rose a rio di San Maurizio (weneckim kanałem), Palazzo Corner della Ca’ Grande wyróżnia się spośród gotyckich domów bryłą przypominającą rzymskie pałace: ma rustykalne boniowanie na parterze, jońskie i korynckie porządki na piętrach piano nobile oraz szerokie tarasy-loggie, w których przeważają otwarte przestrzenie.
- Palazzo Zaguri
Campo San Maurizio zamyka od wschodu jeden z najpiękniejszych prywatnych gotyków Wenecji: Palazzo Zaguri, powstały jako Palazzo Pasqualini na przełomie XIV i XV wieku, z woli rodziny bogatych kupców jedwabiu przybyłych z Mediolanu.
- Campo San Maurizio
Przestronne campo (wenecki plac) o arystokratycznej ciszy, dwa kroki od Santo Stefano, a jednak poza turystycznymi szlakami: od północy zamyka je neoklasycystyczna fasada kościoła San Maurizio, dziś siedziba Muzeum Muzyki, a po bokach stoją pałace opowiadające o różnych wiekach — późnogotycki Palazzo Zaguri na wschodzie, niemal bliźniacze Palazzi Molin i Palazzo Bellavite z XVI wieku na zachodzie, którego fasadę malował Veronese i gdzie mieszkał poeta Giorgio Baffo, opisany w karcie pałacu.
- La Scuola degli Albanesi
Na Calle del Piovan, o krok od Campo San Maurizio, rzeźbiona fasada opowiada historię ludu zmuszonego do ucieczki.
- Plac Santo Stefano i pomnik Tommasea
Campo Santo Stefano, które na tabliczkach nazywa się Campo Francesco Morosini, to jeden z największych placów (campo) Wenecji: długi plac w kształcie L, biegnący od gotyckiego boku kościoła Santo Stefano aż do San Vidal i Mostu Akademii.
- Campo San Vitale
Campo San Vitale — które Wenecjanie nazywają częściej Campo San Vidal — to mały plac przejściowy w sestiere San Marco (dzielnicy — Wenecja ma sześć), wciśnięty między ogrom Campo Santo Stefano a przyczółek Ponte dell’Accademia.
- Most Akademii
Most Akademii to jeden z czterech mostów na Canal Grande i chyba najsłynniejszy punkt widokowy Wenecji: z najwyższego miejsca spojrzenie biegnie z jednej strony aż do Basenu św. Marka i do ogromnej bryły kościoła Santa Maria della Salute, z drugiej zaś do „volta de Canal”.
- Kompleks Carità i Galeria Akademii
Między Ponte dell’Accademia a brzegiem Canal Grande rozciąga się kompleks Carità: kościół, klasztor i siedziba najstarszej z sześciu Scuole Grandi w Wenecji.
- Rio Terrà della Carità
Ta szeroka i prosta ulica, tak dziwna w ciasnej tkance Dorsoduro, to przebrana rzeka: Rio Terrà della Carità — rio terrà (zasypany kanał, dziś ulica) — zasypany kanał, który od Campo della Carità spływał do rio di San Trovaso, wyznaczając wschodnią granicę dawnej insula (wyspy) Santa Maria della Carità.
- Ponte di San Trovaso
W samym środku rio di San Trovaso (wenecki kanał) — kanału, który przecina Dorsoduro prawie prostą linią od Giudekki do Canal Grande — ten most z kamienia i cegły nosi jeszcze datę swoich narodzin: MDXXXII, 1532, wyrytą na łuku obok przykucniętego lwa (leone in moeca) św. Marka, którego Francuzi skuli po 1797 roku.
- Palazzo Brandolin
Na fondamenta Toffetti (nabrzeżu), naprzeciw squero (warsztatu gondoli), gdzie rodzą się gondole, ten szesnastowieczny pałac nad rio di San Trovaso (weneckim kanałem) wygląda dziś jak jeden z wielu skromnych gmachów Dorsoduro.
- Campo San Trovaso
To campo (wenecki plac) w Dorsoduro rozkłada się na dwóch poziomach: zielona część z drzewami i charakterystyczne wzniesienie pośrodku.
- Kościół San Trovaso i zabytkowe squero
Na zadrzewionym i cichym campo (placu) w Dorsoduro wznosi się kościół Świętych Gerwazego i Protazego, który Wenecjanie od zawsze nazywają San Trovaso: dialektalne zniekształcenie, które zlało oba imiona w jedno.
- Palazzo Nani
Na Fondamenta Nani, dwa kroki od Campo di San Trovaso i słynnego squera, w którym rodzą się gondole, ta piętnastowieczna ostrorłukowa fasada to jeden z najstarszych budynków nad rio. Był pałacem Barbarigów — rodziny dwóch braci-dożów, Marca i Augustyna, którzy tu, jak wspomina Tassini, obaj się urodzili — i trafił do Nanich jako posag ślubny: Elena, córka doży Augustyna, przyniosła go mężowi Giorgiowi Naniemu, a syn Bernardo założył tu gałąź „di San Trovaso”.
- Fondamenta Bonlini
Jedna z najczęściej fotografowanych fondamenta (weneckich nabrzeży wzdłuż kanału) w Dorsoduro biegnie wzdłuż rio di San Trovaso (weneckiego kanału), między campo (weneckim placem) przy kościele Santi Gervasio e Protasio a Zattere, w miejscu, które dawniej nazywało się Borgo di San Trovaso: ta nazwa przetrwała w Ponte di Borgo, który łączy tę fondamentę z fondamentą degli Ognissanti.
- Chiesa degli Ognissanti
Na spokojnej Fondamenta degli Ognissanti (nabrzeże), na zachodnim krańcu Dorsoduro, wznosi się kościół zrodzony z cudu: tu schroniły się w XV wieku cysterki uciekające z niezdrowego Torcello i tu w 1504 roku wizerunek Madonny zajaśniał niebiańskim światłem, przyciągając całe miasto — i jałmużny na budowę obecnego kościoła, konsekrowanego w 1586 roku.
- Kościół dei Gesuati i Nawiedzenia
Na Zattere, naprzeciw kanału della Giudecca, stoją obok siebie dwa kościoły związane jedną historią: mały Santa Maria della Visitazione, pierwszy renesansowy kościół Wenecji, którego budowę rozpoczęto w 1494 roku, oraz okazały Santa Maria del Rosario, zwany dei Gesuati, wzniesiony w latach 1726–1736 przez Giorgia Massariego dla dominikanów, którzy zajęli miejsce rozwiązanych Poveri Gesuati.
- Calle Trevisan
Jedna calle (wąska wenecka uliczka) i sotoportego (przejście pod budynkiem) w dzielnicy Sant’Agnese, między Zattere a rio degli Ognissanti (weneckim kanałem), noszą nazwę od Palazzo Trevisan.
- Nabrzeże Zattere i most Ponte della Calcina
Fondamenta delle Zattere (nabrzeże) to długi i słoneczny bulwar Dorsoduro, ciągnący się przez ponad kilometr wzdłuż Canale della Giudecca, od Punta della Dogana aż po Stazione Marittima.
- Palazzo Giustiniani Recanati
Przy Zattere al Ponte Longo, pod numerem 1402, surowy XVI-wieczny pałac patrzy na kanał della Giudecca od prawie 500 lat, nie zmieniwszy tak naprawdę nigdy rodziny: zbudowała go gałąź rodu Giustinian związana małżeństwem z Morosinimi, przez krew przeszedł do rodziny Recanati — rodziny z Badia Polesine wpisanej w poczet patrycjatu w XVII wieku — i do dziś należy do potomków Giustinianów Recanati.
- Palazzo Molin (alle Zattere)
Na Zattere, naprzeciwko Canale della Giudecca, Palazzo Molin „dell’Adriatica” pokazuje swoją piękną późnogotycką fasadę o ostrołukach, wzniesioną na przełomie XV i XVI wieku na tym nabrzeżu, które Republika Wenecka wybrukowała od 1519 roku, od Santa Marta po Dogana di Mare, bo przybijały tu tratwy pełne drewna.
- Scuola dei Luganegheri
Na Zattere, pod numerem 1473, pałac patrzy na Canale della Giudecca niszą w fasadzie: w środku jest św. Antoni Opat, święty z prosiakiem u stóp — i to podpis jego fundatorów, luganegheri (weneccy wędliniarze).
- Campo San Basegio
Między Zattere a San Sebastiano, w jednej z najbardziej ludowych dzielnic Dorsoduro, Campo San Basegio jest placem jak z miasteczka: pośrodku vera da pozzo (cembrowina studni) z 1558 roku, suszące się pranie, gospoda ze stolikami na zewnątrz.
- La Chiesa di San Sebastiano
Na spokojnym campo (placu) w Dorsoduro znajduje się kościół San Sebastiano, który wielu nazywa „Kaplicą Sykstyńską” Paola Veronese.
- Palazzo Ariani (potem Minotto)
Na rogu Fondamenta Briati (nabrzeża), niemal naprzeciw kościoła Angelo Raffaele, stoi jeden z najstarszych gotyckich pałaców miasta: Palazzo Ariani, trzy piętra czternastowiecznych maśwerków, które przez wieki były domem bardzo starej rodziny.
- Fondamenta del Soccorso
Spokojny brzeg wzdłuż rio dei Carmini (wenecki kanał), między San Sebastiano a Fondamenta Briati.
- Fondamenta Briati
Wzdłuż rio dei Carmini (weneckiego kanału) — który na tym odcinku również nazywa się Rio Briati — między Campo Santa Margherita a San Sebastiano, Fondamenta Briati zawdzięcza nazwę człowiekowi, który rzucił wyzwanie Murano: Giuseppe Briati, mistrzowi szkła, który w 1739 roku uzyskał od Dziesięciu pozwolenie na rozpalenie pieca do kryształu w centrum Wenecji — pierwszy wyjątek po czterech i pół wieku zakazu.
- Fondamenta Barbarigo
To nabrzeże Fondamenta (wenecki chodnik nad kanałem) biegnie wzdłuż rio (weneckiego kanału) dell’Angelo Raffaele — Anzolo Rafael, jak mówią Wenecjanie.
- Campo dell'Angelo
W sercu Dorsoduro, skupiony wokół jednego z najstarszych kościołów Wenecji — który ma swoją własną historię pożarów i odrodzeń — Campo de l’Anzolo Rafael wciąż przechowuje swoją vera da pozzo: nosi dokładną datę 1349 i jest jedną z najstarszych cembrowin miasta, które pozostały na swoim miejscu.
- La Chiesa dell'Angelo Raffaele
W cichym zakątku Dorsoduro, z widokiem na swoje rio (wenecki kanał), kościół Angelo Raffaele — „Anzolo Rafael” wenecjan — to jedna z najstarszych fundacji miasta.
- Fondamenta di Lizza Fusina
Fondamenta di Lizza Fusina wychodzi na rio di San Nicolò (wenecki kanał), w sestiere Dorsoduro (dzielnicy — Wenecja ma sześć), w dzielnicy od zawsze ludowej, rybaków, robotników i portowych wyładowców.
- Chiesa di San Nicolò dei Mendicoli
W najdalszym zakątku Dorsoduro, gdzie Wenecja przechodziła w lagunę i płycizny (barene), San Nicolò dei Mendicoli to jeden z najstarszych i najbardziej ludowych kościołów miasta: pierwsza budowla sięga może VII wieku, rówieśna katedry w Torcello, na wyspie zwanej Mendigola — chyba że „mendicoli” przypomina po prostu żebraków, biednych rybaków i tragarzy, którzy tu mieszkali: Nicolottich, ludową frakcję rywalizującą z Castellanimi, którzy w kościele wybierali swojego „dożę” (doża to wybierany władca Republiki Weneckiej).
- kościół i klasztor Santa Teresa
Na najdalszym skraju Dorsoduro, gdzie kanały stają się wąskie, a cisza niemal zupełna, Fondamenta delle Terese (nabrzeże) kryje historię cudownego dziecka: Marii Ferrazzo — urodzonej w 1623 roku z Lodovica i Maddaleny Poli — którą dżuma z 1630 roku osierociła w wieku siedmiu lat, a kilka dni później zabrała jej także wuja, który ją przygarnął.
- Fondamenta dell'Arzere
Fondamenta de l’Arzere biegnie wzdłuż rio (wenecki kanał) o tej samej nazwie na Dorsoduro, między Ponte de le Terese a węzłem rio Santa Maria Maggiore i Santa Marta.
- Campiello Terren
Campiello-błyskawica (wenecki placyk) na ostatnim zachodnim skrawku dawnej Wenecji, w contradzie (dzielnicy parafialnej) San Nicolò dei Mendicoli: z jednej strony Fondamenta d’Arzere (nabrzeże), z drugiej Calle dell’Olio (wąska wenecka uliczka), a potem rio (wenecki kanał).
- Ponte Storto (przy Campiello Terren)
Drewniany most — w całości, łącznie z konstrukcją i balustradami — przerzucono ukośnie nad rio del Tentor (weneckim kanałem), w cichym zakątku Dorsoduro, kilka kroków od kościoła i więzienia Santa Maria Maggiore.
- Chiesa di Santa Maria Maggiore
Kilka kroków od Piazzale Roma, nad własnym rio (weneckim kanałem), nazywanym tutaj także „de le Procuratie”, stoi dawny kościół Santa Maria Maggiore, niegdyś jedna z najbogatszych galerii sztuki w Wenecji.
- Fondamenta delle Procuratie
Fondamenta delle Procuratie biegnie wzdłuż rio di Santa Maria Maggiore, na zachodnim krańcu Dorsoduro.
- Palazzo Rizzo
Przy fondamenta (weneckim nabrzeżu) biegnącym wzdłuż rio di Santa Maria Maggiore (weneckiego kanału), w dzielnicy San Nicolò dei Mendicoli na Dorsoduro, stoi budowla z XVII wieku, dziś podzielona na mieszkania.
- Fondamenta San Marco (Dorsoduro)
Nabrzeże nad rio dei Tentor — zwanym też rio della Madonna, a nazwanym tak od farbiarni, które tu pracowały — w robotniczym sercu zachodniej części Dorsoduro, w parafii Santa Maria Maggiore.
- Fondamenta dei Cereri
Fondamenta dei Cereri, w Dorsoduro, wzdłuż rio di Santa Maria Maggiore (weneckiego kanału, który w górnym biegu nazywa się Rio del Tentor, od farbiarni stojących nad jego brzegiem), zachowała nazwę cechu świecarzy, wytwórców świec: tutaj i przy pobliskim Ponte della Cereria — nazwie przeniesionej w 1933 roku na nowy most nad Rio Novo — swoje warsztaty mieli mistrzowie wosku.
- Fondamenta Rossa
Fondamenta Rossa (nabrzeże) biegnie wzdłuż rio Briati w Dorsoduro, w contrada (dzielnicy parafialnej) dei Carmini, niedaleko Campo Santa Margherita.
- Palazzo Zenobio
Nad rio dei Carmini (weneckim kanałem), o krok od Ponte del Soccorso, stoi Palazzo Zenobio, solidna i bogata rezydencja z końca XVII wieku.
- Palazzo Foscarini
Naprzeciw kościoła Carmini, nad rio di Santa Margherita, ta wielka budowla — przebudowana w XVII wieku i rozbudowana w pierwszej połowie XVIII — była siedzibą gałęzi Foscarinich, która dała Wenecji jednego z jej ostatnich dożów: Marco Foscariniego, prokuratora San Marco, bibliotekarza Marciany i oficjalnego historyka Republiki, wybranego dożą w 1762 roku i zmarłego kilka miesięcy później, w marcu 1763.
- Casa di Otello
Na Campo dei Carmini (plac), pod numerem 2615, Wenecja przechowuje dom Maura: dawny gotycki dom rodziny Guoro, odziedziczony po Civranach, który tradycja od wieków nazywa „Casa di Otello”.
- Zespół Carmini
Między Campo Santa Margherita a spokojnym Campo dei Carmini rozciąga się zespół, który opowiada o siedmiu wiekach weneckiej pobożności: kościół Santa Maria del Carmelo, zwany kościołem dei Carmini, oraz jego Scuola Grande.
- Campo Santa Margherita
Campo Santa Margherita to salon Dorsoduro i jedno z najszerszych i najbardziej uczęszczanych campi (weneckich placów) Wenecji: rano stoiska z rybami i sprzedawcy owoców, bawiące się dzieci i starsi na ławkach; o zmierzchu studenci Ca’ Foscari i Iuav wylewają się między bacari (weneckimi winiarniami) — tak jak wiek temu zbierały się tu koła socjalistyczne i poeci-scapigliaci.
- Scuola dei Varotari
Pośrodku campo Santa Margherita (placu), między straganami targowymi a stolikami barów, stoi budynek jakby postawiony tu przez przypadek: mały, odosobniony z każdej strony, z łukowymi oknami i płaskorzeźbą wmurowaną w fasadę: Madonną Miłosierdzia, która rozchyla płaszcz, z Dzieciątkiem w mandorli na piersi.
- Kościół San Pantalon i iluzja Fumianiego
Z campo (plac) San Pantalon wygląda jak kościół w połowie zapomniany: ściana z surowej cegły, bez fasady, która nic nie obiecuje.
- Campiello Angaran i Medalion Cesarza Bizantyjskiego
Campiello Angaran (mały wenecki placyk) to mała przerwa w gęstej tkance Dorsoduro, kilka kroków od San Pantalon.
- Calle San Pantalon
Calle biegnie wzdłuż bardzo starej parafii.
- Crosera San Pantalon
«Crosera» to jedno z najrzadszych słów weneckiego nazewnictwa ulic: oznacza ulicę, która przecina, która tnie tkankę calli (wąskich weneckich uliczek) — a ta na Dorsoduro łączy Campiello Angaran (placyk) z Calle Larga, biegnąc wzdłuż boku kościoła San Pantalon.
- Ca' Foscari
Ca’ Foscari zdaje się stworzona, by oglądać ją z wody.
- Palazzo Secco-Dolfin
Nad rio (weneckim kanale) di Ca’ Foscari, o krok od San Pantalon, Ca’ Dolfin — znany też jako Palazzo Secco Dolfin — skrywa za barokową fasadą w stylu rzymskim, pokrytą białym kamieniem z Istrii, jedną z największych sal balowych Wenecji.
- Campiello degli Squellini
Cichy campiello (placyk) w Dorsoduro, dwa kroki od Ca’ Foscari, który zawdzięcza swoją nazwę wymarłemu rzemiosłu: «squelini», czyli scudeleri, wyrabiali miski — talerze, dzbany, garnki i naczynia z majoliki i terakoty — a ich piece stały właśnie tutaj, pod twoimi stopami.
- Calle delle Botteghe
Ulica sklepów przez duże U: Wenecja ma dziesiątki calle (wąska wenecka uliczka) nazwanych od rzemiosła — del Forner, del Tintor, dei Botteri — ale „de le Botteghe” w całym mieście są tylko dwie — druga jest przy San Barnaba, w Dorsoduro — znak, że tutejsze zagęszczenie sklepów było wyjątkowe.
- Ca' Rezzonico
Ca’ Rezzonico wygląda jak pałac zbudowany za jednym zamachem, ale jest dziełem stuletniej weneckiej ambicji.
- Il Ponte dei Pugni
Nad rio di San Barnaba (rio — wenecki kanał), o dwa kroki od campo (placu), Ponte dei Pugni był przez wieki areną najbardziej spektakularnych ludowych bójek Wenecji: tutaj rywalizujące fakcje Castellanich i Nicolottich starły się na pięści, próbując zrzucić przeciwników do kanału.
- Campo San Barnaba
Jedno z najbardziej malowniczych campo (plac) w Dorsoduro, na trasie, która od Ponte dell’Accademia prowadzi w stronę Piazzale Roma: z przodu płynie rio (wenecki kanał) z zacumowaną barką z owocami, z tyłu wznosi się jedna z najstarszych dzwonnic w mieście, a całą południową stronę zajmuje neoklasycystyczna fasada kościoła San Barnaba, który według legendy założyła w 809 roku rodzina Adami, który zniszczył wielki pożar w 1105 roku, który w 1350 roku wspólnie konsekrowało dwóch biskupów i który w 1749 roku przebudowano według projektu Lorenza Boschettiego.
- Kościół San Barnaba
Kościół zamykający campo San Barnaba (plac) jest starszy, niż sugeruje jego neoklasycystyczna fasada: założyli go w 809 roku Adami (lub Adorni), zniszczył go wielki pożar z 1105 roku, odbudowano go z jałmużny wiernych, a w 1350 roku konsekrowali go dwaj biskupi, franciszkanin Francesco Mociense i dominikanin Agnellino Sudense, i parafia żyła tak aż do kasaty napoleońskiej w 1810 roku, kiedy jej teren przeszedł do parafii Carmini.
- Fondamenta Lombardo
Fondamenta Lombardo (nabrzeże) biegnie wzdłuż rio del Malpaga, w parafii Santi Gervasio e Protasio w Dorsoduro, między San Barnaba a Fondamenta de la Toletta.
- Chiesa delle Eremite
W głębi fondamenta de le Romite (nabrzeża), tam gdzie rio (wenecki kanał) skręca w stronę Giudekki, stoi kościół, który łatwo przeoczyć: skromna fasada w linii nabrzeża, okno termalne, 2 małe zakratowane okienka obok drzwi.
- Fondamenta della Toletta
To nabrzeże w Dorsoduro zawdzięcza nazwę mostowi, którego już nie ma. Kiedy nad rio nie było jeszcze murowanych przepraw, mieszkańcy przerzucili przez wodę kładkę z małych desek, zwanych dialektalnie „tolette”.
- Ponte delle Maravegie i Palazzo Bollani
Na rio di San Trovaso, w dawnej parafii Santi Gervasio e Protasio, Ponte delle Maravegie — cegła, żelazne bande (poręcze) o gotyckich łukach na kolumienkach z Istrii i trzy rzeźbione herby na boku — łączy Fondamenta Toffetti z Priuli, w Dorsoduro wciąż cichej i ludowej.
- Palazzo Giustinian (dawniej Basadonna-Priuli)
Przy Fondamenta Priuli (weneckim nabrzeżu), pod numerem 1012, naprzeciwko Palazzo Bollani, stoi pałac z XVII wieku, który niemal z każdym właścicielem zmieniał nazwę.
- Fondamenta Priuli
Nabrzeże biegnące wzdłuż wschodniego brzegu rio di San Trovaso (weneckiego kanału), w stronę jego ujścia do Canale della Giudecca.
- Palazzo Contarini Corfù
Na Canal Grande między Ca’ Rezzonico a mostem Accademia, u wejścia w Rio di San Trovaso, Palazzo Contarini Corfù to gotycka połowa jednej z najsłynniejszych par pałaców Wenecji.
- Palazzo Mocenigo Gambara
Nad Canal Grande, między pałacami Contarini degli Scrigni i Querini alla Carità, naprzeciwko Palazzo Giustinian Lolin, stoi Palazzo Mocenigo Gambara.